Rusiya Beynəlxalq Münasibətlər Şurasının eksperti, “Arkhont” jurnalının baş redaktoru Anton Bredixin pressunity.org-un müxbiri ilə dialoqda Ermənistan hakimiyyətinin ölkə konstitusiyasına yenidən baxılması və Dördüncü Respublika yaradılmasına dair qərarı, Rusiya ilə Ermənistan arasında münasibətlərin hazırkı səviyyəsi, eləcə də Azərbaycanda keçmişseçkilər, prezidentin və yeni hökumətin gündəliyi haqqında fikirlərini bölüşüb.

— Ermənistan hakimiyyətinin Dağlıq Qarabağdan imtina etməsini qanuni olaraq qeyd edən yeni konstitusiya qəbul etməyə dair fikirlərinə necə baxırsınız?

— Qeyd etmək lazımdır ki, Dağlıq Qarabağ heç vaxt Ermənistan SSR-in tərkibində olmayıb. Dağlıq Qarabağ heç bir Ermənistan prezidenti tərəfindən Ermənistanın bir hissəsi kimi elan edilməmişdir. Xüsusən buna görə də onun suverenliyi tanınmamışdır. Müvafiq olaraq, Sovet İttifaqı dövründə Ermənistanın sərhədləri daxilində təsbit edilənlər beynəlxalq müqavilələrə tam uyğundur. Bu səbəbdən, burada qeyri-adi bir məqamın olduğunu demək əhəmiyyətə malik deyil.

— Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin nümayəndələri bildirirlər ki, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həlli prosesində Moskvanın rolu alternativsizdir. Siz bu fikir ilə razısınız? Sizcə, Moskvanın bu bəyanatı nə ilə dəstəklənir?

— Maraqlıdır ki, niyə Ermənistan-Azərbaycan qarşıdurmasının müsbət həllinə Moskvadan başqa kimsə təsir göstərə biləcəyinə dair belə mövqelər yaranır. Biz görürük ki, Avropa və ABŞ bu qarşıdurmadan sadəcə olaraq qazanc əldə edirlər. Onlar münaqişədən öz maraqları üçün, xüsusən də regionda təsirlərini gücləndirmək məqsədi ilə istifadə edirlər. Heç bir yerdə – nə Brüsseldə, nə Praqada, nə də Vaşinqtonda sülh müqaviləsinin imzalanması üçün bir addım da atılmadı. Əksinə, razılaşmaların tezliklə imzalanacağına dair çoxlu rəngli vədlər, təminatlar eşitdik. Lakin nəticədə heç nə olmadı. Beləliklə, burada yalnız Rusiyanın, həqiqətən, Ermənistan-Azərbaycan arasındakı əlaqələri yenidən qurmaq və sülh müqaviləsinin imzalanmasında vasitəçi olmaq imkanına malik olduğunu deyə bilərik.

— Sizcə, konstitusiyaya yenidən baxılması və Dördüncü Respublikanın yaradılması prosesində Ermənistan hakimiyyətinin Rusiya ilə müttəfiqlik münasibətlərinin gözdən keçirməsi və Qərb strukturları ilə inteqrasiyaya daha çox diqqət yetirməsi ehtimalı varmı?

— İstənilən islahatın, xüsusən də konstitusiya xarakterli islahatın arxasında, cəmiyyətin formatını və bir çox cəhətdən xarici siyasət formatını yenidən qurmaq istəyi dayanır. Biz görürük ki, Paşinyan heç vaxt rusiyayönlü siyasətçi olmayıb. Paşinyan 2018-ci ildə hakimiyyətə gələnə qədər və ondan sonra da Qərbə sadiq qalıb. Bu gün isə o, şəxsi həyat təcrübəsini mümkün qədər bütün ölkəyə və bütün Ermənistan cəmiyyətinə maksimum dərəcədə ötürmək istəyir. Ona görə də bu dəyişikliklərin heç bir yaxşı nəticəyə səbəb olmayacağına inanıram. Əksinə, elə edəcəklər ki, Rusiya get-gedə düşmən obrazına çevrilsin və Qərbə, Frankofoniya, Aİ və NATO-dan olan dövlətlərə doğru axın güclənsin.

— Azərbaycanda keçirilən prezident seçkilərin nəticələrinixüsusən  xarici siyasət aspektini necə qiymətləndirirsiniz?

— Azərbaycanda keçirilən seçkilər xalqın həqiqətən də öz prezidentinə etibar etdiyini vurğuladı. Seçkilər, Azərbaycanın ölkə üçün düzgün milli yönümlü kurs aparırdığını vurğuladılar. Və buna uyğun olaraq, xarici siyasət diskursunda Avropayönümlü xətt deyil, əksinə, Avrasiyayönlü xətt inkişaf edəcək. Və bu xətt çərçivəsində Azərbaycanın gələcəyi qurulacaq.

— Sizin fikrinizcə, yaxın illərdə prezidentin və yeni hökumətin qarşısında duran ən mühüm hədəflər hansılardır? Respublikanın yeni siyasi gündəmi nə olacaq?

— İlham Əliyevin Azərbaycana beşinci dəfə rəhbərlik etməsinin əsas məqsədi təbii ki, Qarabağın Azərbaycana sosial-mədəni və iqtisadi inteqrasiyasını həyata keçirməkdir. Qarabağın, onun qəsəbələrinin inkişafı, əhalinin dəstəklənməsi istiqamətində addımlar atılacaq. Və ən əsası, regiondakı vəziyyətin sabitləşdirilməsi.

— Sizcə, Rusiya-Azərbaycan münasibətləri bundan sonra da mütərəqqi inkişaf edəcəkmi? Bəs prezident və hökumət Rusiyaya münasibətdə hansı inkişaf istiqamətini izləyəcək?

—  Əlaqələrin inkişaf edəcəyinə inanıram. İlham Əliyevin beşinci prezidentlik müddəti çərçivəsində Azərbaycanın böyük bir addım atması gözlənilir: Azərbaycan Aİİ və KTMT-yə üzv olacaq. Bu, Azərbaycan və Rusiya sakinlərinin gözlədiyi yeganə  yeganə düzgün və məntiqli addım olacaq.